Religieus Genootschap der Vrienden

Desmond Tutu: Kampioen van Vrijheid

Inleiding van Kathy Bergen, jarenlang werkend voor de Quakers in Ramallah, door Jonathan Kuttab van Sabeel

Het overlijden van aartsbisschop Desmond
Tutu was pijnlijk om te horen. Hij was een voorvechter van alle onderdrukte volkeren, inclusief de Palestijnen. In feite is hij al vele jaren de beschermheilige van Sabeel.
Ik herinner me nog steeds zijn krachtige boodschap in Shepherd’s Fields in Beit Sahour op kerstavond in 1988. Duizenden Palestijnen waren in de velden naar hem aan het luisteren en de Israëlische soldaten stonden gewoon te wachten om op de menigte in te slaan. Het was een menigte die volkomen vredig was. Verscheidenen van ons hadden het geluk om de volgende dag – op eerste kerstdag – bij Maha en Naim Ateek thuis te worden uitgenodigd om hem te ontmoeten. Zijn lach was absoluut aanstekelijk.

FOSNA en Sabeel voegen zich bij de miljoenen mensen over de hele wereld die rouwen om het verlies van aartsbisschop Desmond Tutu, een morele reus en voorvechter van vrijheid. Aartsbisschop Tutu, die op 90-jarige leeftijd stierf na een langdurige strijd tegen prostaatkanker, was een buitenge- woon mens en een waar christen. De aartsbisschop was vanaf het begin be- schermheer van Sabeel en ondersteunde regelmatig en publiekelijk hun standpunten. Als ik me zijn leven en nalatenschap herinner, vallen me in het bijzonder drie elementen op:

1. Zijn aanstekelijke lach en constante glimlach zouden nooit van zijn gezicht verdwijnen, zelfs niet in de moeilijkste situaties.
De vreugde van de Heer was in zijn hart, en was niet te onderdrukken. Zijn menselijkheid en diepe zorg voor anderen straalden door en waren onmiskenbaar. Hoewel hij soms overmand kon worden door verdriet en bezorgdheid over onrecht, zou hij net zo snel glimlachen, grappen maken en lachen als hij vol hoop en vertrouwen was. En als het recht zou zegevieren en glimlachen niet genoeg was, zou hij uitbreken in een spontane dans!

2. Hij was principieel in zijn politieke standpunten, die rechtstreeks voort- kwamen uit zijn geloofsbetrokkenheid. Hij was bereid deze standpunten publiekelijk te onderschrijven, zelfs als het politiek onhandig voor hem was om dat te doen. Hij zei vaak dat “als je neutraal bent in situaties van onrecht, heb je de kant van de onderdrukker gekozen” en “als een olifant zijn voet op de staart van een muis heeft en je zegt dat je neutraal bent, zal de muis jouw neutraliteit niet waarderen.” Aartsbisschop Tutu was bereid de Palestijnen te steunen in hun strijd en de Israëlische apartheid en de bezetting aan te vechten. Hij zou dit zelfs zeggen wanneer hij sprak met bekende aanhangers van Israël die zijn standpunt over de apartheid in Zuid-Afrika misschien op prijs hadden gesteld, maar verder verwachtten dat hij politiek discreter zou zijn met betrekking tot Israël. Tutu wilde daar niet van horen! Hij was bereid om zelfs zijn beste vrienden en supporters uit te dagen, waaronder het African National Congress (ANC) en zijn vriend Nelson Mandela.

3. Zijn strijd voor gerechtigheid heeft hem nooit verblind voor de menselijkheid van zijn vijanden. Hij kon niet alleen empathie tonen voor de onderdrukten, maar ook voor de menselijkheid van de onderdrukkers. Er waren maar weinig mensen die konden tippen aan zijn oprechte bezorgdheid voor Joodse Israëli’s, ook al veroordeelde hij hun onderdrukkende praktijken ronduit. Hij pleegde de beroemde verklaring van Mandela te herhalen dat “Zuid-Afrikanen zich pas vrij zouden voelen als de Palestijnen vrij waren”, en voegde eraan toe dat “de bevrijding van Palestina ook Israël zal bevrij- den”.

Geen woorden kunnen uitdrukken hoeveel FOSNA, Sabeel en liefhebbers van vrijheid wereldwijd deze morele reus zullen missen. Binnen een maand hopen we een grote herdenkingsdienst te houden voor aartsbisschop Tutu om zijn opmerkelijke getuigenis en toegewijde dienst aan de Heer te eren, ter nagedachtenis aan het prachtige voorbeeld dat hij voor de rest van ons heeft achtergelaten. Moge hij rusten in vrede, en, zoals we in de orthodoxe traditie zeggen, moge zijn herinnering eeuwig zijn.

Desmond Tutu met Nelson Mandela
Posted on