Religieus Genootschap der Vrienden

Equipping for Ministry.

door Frieda Oudakker

Het tweede weekend van januari startte mijn cursus Equipping for Ministry EfM. Ik ben onder de indruk van de opbouw ervan, zoals we die aangeboden kregen in dit introductie weekend.
Op vrijdag komen we na het avond eten bij elkaar voor het aan elkaar voor- stellen van de cursus leiding, de Elders, de tutors en onszelf.

Vervolgens krijgen we een duidelijk overzicht van de opzet van de hele twee- jarige cursus. De invalshoeken: Spiritualiteit, Quaker Traditie, de Quaker Gemeenschap en leven in de Wereld vanuit de getuigenissen, hebben alle vier een plek, zonder vooraf bepaalde inhoud. Die bepaalt ieder voor zichzelf. Gedurende dit hele introductie weekend horen we steeds weer: niets staat vast, het gaat om jullie, je geeft vorm aan je eigen cursus.

We krijgen uitleg over de besloten groepssite waar we onderling zaken kun- nen uitwisselen en contact houden tussen de bijeenkomsten in. Ook daaraan geven we zelf vorm. Er is b.v. een groep die ook stille samenkomsten online doet. Via die site krijgen we online een uitwerking van de 4 thema’s, met op- drachten, in blokken verdeeld over de twee jaar. En daar kunnen we informatie vinden van de cursuscoӧrdinator. Verder is er een EfM forum waar alle (oud-)deelnemers contact met elkaar kunnen hebben.

Ik voel tijdens dit weekend een steeds diepere ontspanning en contact met mijzelf. Dat komt door de manier waarop we worden benaderd, aangespro- ken. Alles gebeurt in rust, met voortdurende aanmoediging om het kalm aan te doen, mijn eigen weg te volgen. Het zit in de bemoedigende ontspannen vriendelijkheid van de cursusleiders.

Ik ervaar het in de steeds terugkomende uitspraak dat niets vast staat. In deze cursus is het de bedoeling dat we helemaal van onszelf uitgaan. Het doel van de cursus is voor iedereen verschillend. Waar ik naar toe werk, mijn eindpro- duct – het project. Niets staat vast. Evenals de manier waarop ieder het gaat uitwerken. Er zijn geen eisen van buitenaf.

Na het overzicht van de twee jaar cursus, bekijken we de aparte onderdelen. Wat is de inhoud van de relatie met je tutor? We kunnen kennis maken met eindproducten van de afsluitende groep die 2 jaar geleden startte. Aan welke projecten werkten zij?

Alles kan. Het gaat om de eigen keus, de eigen manier van werken, het eigen doel, het onderzoeken van de eigen verwachtingen. Dat zullen we zaterdag

bespreken met onze tutor. Misschien komen er vandaaruit al voorkeuren voor korte cursussen, maar dat kan ook pas duidelijk worden in de volgende ‘Resi- dential Week’, of nóg later.

Op zaterdagochtend, na de Meeting for Worship, inventariseren we vóór de koffiepauze onze gevoelens en beelden bij Ministry, eerst in drietallen, dan in de hele groep. Na de pauze gaan we erop door. Eerst weer in kleine groepjes een persoonlijke uitwisseling over hoe we zelf Ministry hebben ontvangen en gegeven, daarna een worship-sharing in de hele groep. Ik ben verrast te mer- ken dat ik daar zeker ervaring mee heb: de opvoeding van mijn pleeg-klein- zoon. Verrassend!

Zaterdag krijgen we informatie over het gebruik van de indrukwekkende Quakerbiblotheek. Ook is dan de eerste ontmoeting met de eigen mentor, met de aanbeveling voor mij: nee, nu nog geen cursussen over Quaker taken en rollen. Eerst voor jezelf. Wat heb jij nodig, puur voor jezelf, voor je eigen spiritualiteit? Neem daar dit eerste jaar de tijd voor.
Ik zie nu al uit naar onze volgende bijeenkomst: de week vóór Pasen.

Posted on

Versmelten in de meeting

Door Thomas R Bodine, 1980

Uit: Quaker Faith and Practice 2.47 The source of our strength.
Een ‘verenigde’ Quaker-samenkomst is meer dan een aantal individuen die samen zitten en individueel mediteren. Zolang iedereen in meditatie zit zoals iemand doet wanneer hij zelf stil is, zal de stilte zelden die grotere diepte be- reiken, die een Quaker-samenkomst op zijn best kan zijn. Het doel van een echt ‘verenigde’ samenkomst is om te versmelten tot iets groters dan de som der delen.
Als een vergadering ‘verenigt’, terwijl elk individu ‘naar beneden’ centreert, ontwikkelt zich geleidelijk het gevoel bij een groep te horen die samen een gevoel van de Aanwezigheid zoekt. Het ‘ik’ in ons begint te voelen als ‘wij’. Op een gegeven moment – het kan vroeg in de bijeenkomst zijn of het kan la- ter zijn, of het kan helemaal nooit komen – ervaren we plotseling een gevoel van eenheid, van samenzijn met elkaar en daarmee iets buiten onszelf dat we God kunnen noemen.

Posted on

Schoonmaken met een vuil doekje

Erik Dries

Ik geef je papier zoveel je kan dragen.
En een potlood, zwart;
ik vraag je kras en teken alle dagen.
Maar: teken de
witheid van het blad.
Ik geef je een viool en andere instrumenten,
en vraag je: maak alle dagen muziek con amore, maar je moet, deo volente:

de stilte laten horen.

Ik geef je taal en een woordenschat gebruik het vanaf je ontwaken;
de opdracht luidt alleen maar dat je er
vrede mee moet maken

Dit dat heb je al begrepen is een spel; hieraan voldoen is een onmogelijkheid, in gedachten misschien nog wel,
maar niet in werkelijkheid.

Dus taal naar vrede,
haak naar vrede,
werk aan vrede;
onverstoorbaar, onversaagd,
in het besef dat in feite het onmogelijke van jou en de jouwen wordt gevraagd.

Posted on

Ontmoeting Quakers-Doopsgezinden

16/11/2019, Almere, Inloophuis ‘de Ruimte’

Door Marlies Tjallingii, Henk Blom en Annelies Klinefelter

Introductie:  

Deze dag was georganiseerd om de samenwerking tussen de Quakers en de leden van Doopsgezind WereldWerk te bevorderen en kennis te nemen van elkaars spirituele achtergronden en motivaties.

De leiding van de dag was in handen van Marlies Tjallingii en Maarten van der Werf. Gerrit-Jan Romeyn was verantwoordelijk voor de inwendige mens.

Dagverslag:

De dag begon met een moment van stilte om te focussen waar we waren en waarom. Marlies nodigde ons uit een rondje te doen waarin we onszelf voorstelden met onze naam, waar we vandaan komen en het noemen van ons favoriete wintervoedsel. Dit om met een lichte toon te beginnen.

Vervolgens nam Maarten het stokje over. Hij had een serie kaarten met prachtige afbeeldingen neergelegd in het midden en we zochten allemaal een kaart uit die onze aandacht trok. Welk gevoel roept de wereld van nu bij me op als ik het kaartje bekijk. We wisselden in tweetallen uit wat ons gevoel op dat moment was.

Voordat we aan een groepsgesprek begonnen maakten we afspraken om goed met elkaar te kunnen samenwerken. Een afspraak die goed werkte was: ga staan als je iets wilt zeggen. Het helpt om te zien wie er aan het woord is en het maakt duidelijker waar je voor wilt staan als je iets zegt.

Daarna vertelde Kees Nieuwerth over boek van Edy Korthals Altes: ‘Van havik tot vredesduif’, waarin Edy beschrijft hoe hij een droom had die zijn leven veranderde. Hij was ambassadeur in dienst van Buitenlandse Zaken in verschillende landen. Omdat hij in augustus 1985 een artikel schreef in Trouw over de noodzaak om de atoomwapens af te schaffen moest hij zijn baan als ambassadeur stoppen. Hij wordt dan actief in allerlei organisaties die tegen de kernbewapening en de wapenwedloop zijn. De thema’s van deze dag ontleenden we aan zijn boek: kwetsbaarheid, dreiging, schoonheid en visie.

De carrousel werd geleid door Maarten. In de carrousel deelden we wat deze woorden voor ons betekenden. Deze werkvorm bestond uit een binnen- en een buitenkring. De mensen in de buitenkring spraken eerst 2 of 3 minuten, terwijl de personen in de binnenkring luisterden. Daarna wisselden de rollen van spreker en luisteraar. De vragen die aan bod kwamen waren:

1. Waar ervaar jij schoonheid?

2. In welke situatie heb je je kwetsbaar gevoeld 

3. Wat is jouw ervaring van transformatie?

De lunch  bestond uit heerlijke linzensoep van Gerrit-Jan Romeyn en onze eigen meegebrachte broodjes.

Na de pauze begonnen we met een spelletje waarin we weer samen kwamen.

In de middag stonden de opkomende wapenwedloop en de uitbreiding van de nucleaire bommen centraal met de vraag: “hoe gaan we daar nu mee om?” 

Maarten van de Werf liet ons in een power point de gevolgen van kernwapens in het verleden zien. Iets wat aanleiding gaf tot grote emotionele reacties. We hebben veel aandacht besteed aan deze emoties en gekeken welke herinneringen aan de Tweede Wereld Oorlog dit opriep. Specifiek werden genoemd de nucleaire aanvallen op Hiroshima en Nagasaki en de pijn die nog voelbaar is rond de vraag of deze aanvallen wel nodig waren geweest. Een van de jongere deelnemers vertelde dat deze achtergrond informatie over kernwapens zeer welkom was, omdat zij de geschiedenis niet kende. Het was haar onbekend dat beweerd werd dat de Tweede Oorlog gestopt zou zijn door het gooien van de kernbommen op Hiroshima en Nagasaki. 

Na een pauze hebben we de draad weer opgepakt en hebben we een positie ingenomen op een lijn van 1 tot 10: Waar sta je als je denkt aan kernwapens, de modernisering en het gebruik ervan door Nederland. Iedereen was doordrongen van het feit dat de aandacht voor kernwapens een uitermate belangrijke taak voor vredeswerkers is.

Als vervolg hierop hebben we de verklaring tegen de modernisering van kernwapens nogmaals samen gelezen. Kees Nieuwerth had dit in het ochtend programma ook al voorgelezen. Hij gaf als toelichting dat het goed zou zijn wanneer we die verklaring naar de Raad van Kerken zouden sturen met het 

verzoek stelling te nemen tegen de nieuwe wapenwedloop. We hebben onze handtekening onder deze verklaring gezet.

Als slotstuk van de dag hebben we gebrainstormd over hoe we de aandacht voor de modernisering van kernwapens in breed verband de maatschappij in krijgen. De volgende opties zijn genoemd: nadenken over de mogelijkheden om verder te gaan in dit gezamenlijk overleg van Quakers en Doopsgezind Wereldwerk, de verklaring sturen naar de Raad van Kerken waar Kees Nieuwerth de vicevoorzitter is, naar PAX voor Vrede, die ook al met dit thema bezig is, naar politieke partijen en onze achterbannen. Welke beelden kunnen maken dat de wereld zich bewust wordt van deze overkill aan wapens? Hoe komen we grootscheeps in actie? 

Conclusie:

We kunnen samen wat doen, we zijn niet machteloos. Er gebeurt al veel en we zoeken naar wat onze taak hierin kan zijn: wij zijn de kerk, hoe laten we ons zien? Zo hoorden we dat er elke laatste donderdag van de maand een stilte kring is in Drachten voor de Doopsgezind Wereldwerk in de winkelstraat. 

We spreken af dat de aanwezigen activiteiten doorgeven aan Marlies en Annelies, die dan op hun beurt zullen zorgen voor verspreiding van de informatie. Ook zullen zij in contact blijven met andere groeperingen die zich druk maken over kernwapens. Waar dit uitmondt……?  

Het voorbereidingsteam zal zoeken naar mogelijkheden om ons als Quakers en Doopsgezinden in te zetten voor vrede en gerechtigheid. We gaan hierover contact houden met de deelnemers en verdere geïnteresseerden.

Posted on

Van Gereformeerd tot Quaker

Door Tiny Coffin-Bruning, vertaling Els Ramaker

Op bezoek bij een Quaker-bijeenkomst

Wie als protestantse of katholieke kerkganger voor het eerst in Nederland een wijdingssamenkomst van Quakers bezoekt zal waarschijnlijk vreemd opkijken. De dienst is zo anders dan een traditionele kerkdienst. De tien of twintig aanwezigen zitten op stoelen in een kring, in het midden staat een tafeltje met bloemen en een bijbel. Er is geen preekstoel, geen orgel of piano, geen doopvont. Als je schuchter rondkijkt ontmoet je waarschijnlijk een paar vriendelijk lachende ogen, en iemand wijst naar een lege stoel waarop je dan plaatsneemt. Er wordt niet gesproken. Men is in diepe stilte verzonken. “Wanneer begint het?”, denk je. De dienst is al begonnen. In het komende uur wordt de stilte zo nu en dan onderbroken door iemand die opstaat en een boodschap geeft: een inzicht over een passage uit de bijbel, een persoonlijk ervaring van Gods aanwezigheid, een worsteling met verdriet of ongeloof. Na een uur worden links en rechts handen geschud. Er volgen mededelingen, dan een koffiepauze, mogelijk gevolgd door een groepsdiscussie of een presentatie. Mijn gereformeerde broer die door mijn 15-jarige zoon meegenomen werd naar de wijdingssamenkomst in Amsterdam riep verbaasd uit toen hij thuis kwam: “Geen preek, geen zingen, geen collecte. Niets!”

De Geschiedenis

Om te begrijpen waarom de Quakerdienst zo anders is, moeten we terug naar het begin, naar Engeland in het midden van de zeventiende eeuw. Het was een tijd van enorme religieuze honger. Religie was het gesprek van de dag. Men was er van overtuigd dat een oprechte en juiste verhouding met God het belangrijkste was in dit leven. Er werd gediscussieerd, andersdenkenden werden bespot en aangevallen. Een groep van ‘zoekers’ keerde zich af van alle uiterlijke vormen van religie. Ze kwamen bij elkaar op basis van één centrale gedachte: ‘Christ has come to teach his people himself ‘- Christus is gekomen om zelf de mensen te onderwijzen. Ieder mens heeft een vonk van God in zijn ziel en van Christus in zijn hart, en daarmee het vermogen om Gods boodschap te ontvangen. Daarvoor hoeft men geen theologie gestudeerd te hebben. Het is wel noodzakelijk dat men het eigen ego opzij kan zetten. Dus geen van tevoren geschreven preken, maar alleen datgene wat de Geest van God in de stille samenkomst duidelijk maakte in iemands hart.

De groepen van mensen die zo op zondag bijeen kwamen noemden zichzelf ‘Kinderen van het Licht’. Gehoorzaamheid aan het door God gegeven Licht was het belangrijkste in hun leven. Het gevaar bestond natuurlijk, dat sommigen hun eigen wensen voor Gods wil hielden. Men ging er van uit dat de groep, de meeting, in staat was om onderscheid te maken tussen wat uit de mens zelf voortkwam enerzijds en wat van God was anderzijds. De bijbel was daarbij een grote hulp. God sprak zichzelf niet tegen, meende men.

Hun stille vergaderingen leverden de volgende inzichten op, die nog steeds door Quakers nagevolgd worden: 

 1) Een door God geïnspireerd leven is een eerlijk leven. Dat wil zeggen dat men geen eed zweert, want een eed berust op het idee dat men soms wel en soms niet de waarheid spreekt. Quakers zweren niet, maar stellen zich volkomen verantwoordelijk voor hun woorden. Voor Quakers die winkels hadden betekende dat: vaste prijzen voor iedereen, zonder afdingen. Ouders konden hun kinderen om een boodschap sturen naar een Quaker winkel en er zeker van zijn dat zij net zo eerlijk behandeld werden als een volwassene met een grote mond. Dat was heel ongewoon voor die tijd.

2) Gods Geest is toegankelijk voor mannen en vrouwen. Ze wisten uit ervaring wat de profeet Joel beschreef: “Ik zal mijn Geest uitstorten op al wat leeft en uw zonen en uw dochters zullen profeteren.” Vrouwen hebben vanaf het begin een belangrijke rol gespeeld. In Zuid Amerika is het een van de weinige kerken waar vrouwen leidinggevende posities bekleden.

3) Quakers zijn pacifisten. Een mens doden is het blussen van een vonk van God in deze wereld. Geen oorlog, wel de studie van oorlog en vrede en bemiddelen om partijen met elkaar te verzoenen. In de jaren 90 van de twintigste eeuw waren Quakers in Burundi en Kenia de eersten die hun kerken en ‘meeting houses’ openden zodat Hutu’s en Tutsies bij elkaar konden komen om de gruwelijke moorden te verwerken en tot verzoening te komen.

De Quakerbeweging van de zeventiende eeuw begon zichzelf te zien als een kerk, niet alleen als een vernieuwingsbeweging. Het was een vrouw, Margaret Fell, die de belangrijkste rol heeft gespeeld in het organiseren van de kerk, die ‘Het Religieus Genootschap der Vrienden’ ging heten.

 Quakers vandaag de dag hebben zowel een sterk mystieke als een praktische inslag. Ze nemen Jezus’ woorden om het zout en licht der aarde te zijn serieus, en ze helpen elkaar te ontdekken wat ieders persoonlijke roeping is.

Mijn weg

Hoe is het mogelijk dat ik, opgegroeid in een Gereformeerd gezin in Amsterdam, nu lid ben van een Amerikaanse Quaker Meeting?

Het Amerikaanse gedeelte is gemakkelijk. Ik ben in 1965 met een Amerikaanse collega getrouwd toen we allebei les gaven aan de internationale Quakerschool Beverweerd bij Bunnik. 

Ik was het achtste kind in een gezin van tien kinderen. Toen ik arriveerde was het patroon in ons gezin al vastgelegd. Er hoefde door mij geen weg gebaand te worden. Vader las voor uit de bijbel na het eten, moeder uit de kinderbijbel tussen de middag. We gingen twee keer op zondag naar de kerk, we deden samen spelletjes op zaterdagavond, wandelden op zondagmiddag, en zondag ‘s avonds na het eten zongen we rondom het orgel. Voor de oudere kinderen was het allemaal vanzelfsprekend, voor mij natuurlijk ook. Ik was dol op mijn oudere broers en zuster en wat zij deden wilde ik ook doen. Bovendien, ik hield veel van zingen en de gezelligheid van samen spelletjes doen. En ik vond de verhalen uit de bijbel prachtig. Ik twijfelde er niet aan dat alles letterlijk waar was. 

Na een opleiding aan de gereformeerde kweekschool in Amsterdam werd ik onderwijzeres op een Christelijke school in Ede. De kerk en het geloof waren heel belangrijk voor mij. Het was nu mijn eigen keuze; ik volgde niet zomaar in de voetstappen van mijn vader. Bovendien had ik een mystieke aanleg en de geloofservaring was veel, veel belangrijker dan de theologie. Maar ik begreep nog niet dat theologie de structuur was, waarin ik mijn geloof beleefde. 

Toen ik 23 was ging ik M.O. geschiedenis (dit is tegenwoordig een 2e graads onderwijsopleiding) studeren aan het Historisch Instituut van de Universiteit van Utrecht. Afgezien van de hoofdakte opleiding van de kweekschool was dit de eerste keer dat ik lessen volgde aan een niet-christelijk instituut. Ik had helemaal geen ervaring met andersdenkenden. Ik werd voor het eerst gedwongen om dingen van meer dan één kant te bekijken. Eén van de docenten raadde me aan om een boek over bijbelinterpretatie te lezen van de katholieke pater Luc Grollenberg ‘Een Nieuwe Kijk op het Oude Boek’. Ik had al eerder moeite gehad met de elkaar tegensprekende teksten in de bijbel. Dit boek maakte duidelijk hoe betrekkelijk bijbelinterpretaties waren. Het was het moment waarop mijn zekerheid weg viel. Ik had een huis gebouwd op de letterlijke waarheid van de bijbel, en toen vielen er stukken uit weg en alles stortte in elkaar. Ik dacht: Als niet alles klopt, dan klopt er niets. Een paar maanden later zei iemand: ”God bestaat niet.” ”Maar dat wil ik niet,” was mijn reactie. “Ik wil niet dat God niet bestaat.” En meteen daarop dacht ik: Oh, ik geloof alleen omdat ik dat fijn vind. Dat is geen geloof waar ik mee leven kan.

Ik vond het heel erg om mijn geloof te verliezen. Ik vond dat ik niet meer in de kerk kon blijven, maar het was de gemeenschap waarin ik was opgegroeid. Ik kon er niet van scheiden. Pas na mijn huwelijk, toen we naar Amerika verhuisden kon ik die stap nemen. Wat het zo moeilijk maakte was, dat ik binnen het raamwerk van de gereformeerde theologie altijd een sterke religieuze belevenis heb gehad. Die was ik ook kwijt, en dat was het ergste.

Toen we, wonend in de VS, uitgenodigd werden om een Quakerbijeenkomst te bezoeken gingen we er met de kinderen heen. Mijn man John en de kinderen vonden het fijn en gingen elke week. Ik ging met ze mee, maar ik wilde niet ingepalmd worden door iets dat ik dan weer zou moeten opgeven. ,,Maak je niet zo bezorgd,” zei een lieve oudere Quakervrouw, ,,in de stille samenkomst open je je hart voor de Geest”. Geen theologische beweringen, alleen een aanmoediging om open te zijn. 

En in die Quakerstilte is God weer binnengekomen in mijn leven.

Posted on

Gedachten van Ghandi

Gedachten van Gandhi.

door Joke Hofman.

(uit tous les hommes sont frères)

Niets is absoluut, zelfs de waarheid niet. Leg jouw normen niet aan anderen op, leef het voor, maar laat ieder de vrije keuze.

Door Joke Hofman

Ik ben voor mezelf tot de overtuiging gekomen, dat volledige geweldloosheid de enige weg is. Toch: toen een groep Hindoes, die Ahimsa (= zonder geweld leven en tevens de kracht van de liefde en nederigheid aanwenden) nog niet toepaste, mij om raad vroeg, omdat mensen uit een ander dorp hun vrouwen wilden verkrachten, heb ik gezegd, dat ze hun vrouwen mogen verdedigen. Om te begrijpen wat ik bedoel, vertel ik je het volgende: in een dorp werd de oogst steeds door een groep apen opgegeten en vernield, zodat er honger heerste. Ik zou geen mens, maar ook geen dier kwaad doen, maar we kunnen in de maatschappij nog niet zonder landbouw en we kunnen helaas nog niet elke vorm van leven respecteren. Dus stond ik toe dat de apen werden gedood, in de hoop dat er een moment zal komen, waarop we een betere oplossing zullen vinden.

Ik wil mijn mening niet blijven verdedigen, want al zou je elke mogelijkheid van de taal benutten, dan kun je nog niet de gehele complexiteit van een idee uitdrukken. Ik ken mijn grenzen, maar ik zal tot die grenzen gaan. Vrijheid die veroverd is door het vergieten van bloed, kan nooit echte vrijheid zijn. Alleen waarheid, liefde en geweldloosheid kunnen leiden tot Vrede.

Ik ben de dienaar van de Moslims, de Christenen, de Joden, de Hindoes. Voor dienen is liefde nodig, geen aanzien. Ik voel me altijd heel ongemakkelijk als men mij beschouwt als een beroemdheid. Christelijke vrienden van mij proberen me al jaren te bekeren tot het Christendom. Ik heb een open geest en als mij hetzelfde was overkomen als Paulus, had ik me wel bekeerd. Maar het dogmatisme in het Christendom heeft de boodschap van Christus vervormd. Jezus was een Aziaat. Toen zijn boodschap door een Romeinse keizer werd gesteund, werd de boodschap imperialistisch en dat is ze nog steeds.

De scheiding van India in India en Pakistan heeft me verwond. Ik houd van alle mensen evenveel want in ieder hart woont het Goddelijke. Alleen door liefde kun je de mensheid dienen.

Hoofdstuk 2. – Mijn liefde voor de waarheid maakt dat ik me met politiek bemoei. – God is in ieder van ons. – Meer dan woorden, laat onze levens spreken voor ons! Jezus heeft niet 2000 jaar geleden het kruis één keer gedragen. Hij sterft nog elke dag en hij staat ook weer op. Het zou toch triest zijn als we afhankelijk zouden zijn van een God die 2000 jaar geleden gestorven is! Dus verkondig hem niet historisch, in een bepaald tijdperk, maar als degene die nu in je leeft. Ik geloof niet dat de Veda’s de enige teksten zijn die door God zijn geïnspireerd. Ik ben ervan overtuigd dat dezelfde inspiratie geldt voor de Bijbel, de Koran, de Zend Avesta. Maar ik geloof niet dat elk woord door God is geïnspireerd dat in die boeken staat. – Ik weet te goed hoeveel onvolmaaktheid er in mij is, dus zal ik me ook nooit ergeren aan die van anderen.

Hoofdstuk 4: Ahimsa en de weg van de geweldloosheid. Ik kan me voorstellen dat je een dier uit zijn lijden verlost. En ik kan me ook voorstellen dat je een mens kunt doden uit liefde voor de anderen, bijv. een gevaarlijke gestoorde die om zich heen schiet en tientallen mensen doodt, dan is het je plicht deze mens te doden om de anderen te sparen.

Ahimsa betekent: hebt uw vijanden lief. Het geloof in reïncarnatie is voor mij een grote troost. Ik ben tegen geweld omdat het schijnbare goede dat het aanricht altijd tijdelijk is en het kwaad dat het aanricht blijvende schade oplevert. Ik ben een onverbeterlijke optimist. Volgens mij zijn de mogelijkheden om de geweldloosheid verder te ontwikkelen onbegrensd. Hoe meer je deze kwaliteit in je zelf ontwikkelt, des te besmettelijker is haar invloed, totdat het zal schij- nen over de hele wereld. Om zich te verdedigen hoeft men niet te doden. Men moet de kracht hebben om te sterven. Als je geheel bereid bent om te sterven, wil je je niet verzetten tegen geweld. De geschiedenis laat zien dat veel mensen die dit kunnen, `harde’ harten hebben laten smelten.

Hoofdstuk 6. Ik wil niet dat mijn leven de dood van een ander wezen zou kosten, zelfs niet van een slang. Ik zou liever sterven aan zijn beet dan hem te doden. Goed en slecht zijn relatieve begrippen. Wat goed is voor de ene mens, kan slecht zijn voor een ander. Iets zeggen dat een ander stoort, is niet gewelddadig, het hangt af van het motief en de mate van waarheid van wat er wordt gezegd. Het is dus alleen gewelddadig als we met onze woorden anderen willen schaden. Mensen zijn vaak bang te zeggen wat ze denken en voelen. Als je wil dat de geweldloosheid zich verbreidt, moet de waarheid gezegd worden, ook als dat hard is voor een ander. En wees ook niet bang dat een ander je niet meer aardig vindt! Slechts één op de miljoen mensen is werkelijk in staat om haar leven volkomen aan God te wijden. Dus vraag niet van ze om niet te trouwen! Een goed huwelijk is ook een toewijding aan God. Consequent zijn lijkt een goede eigenschap. Maar ik heb in mijn leven zoveel nieuwe dingen geleerd, dat dat niet werkt. Want flexibiliteit en liefde zijn veel belangrijker. Dus als ik schrijf, vraag ik me niet af of het wel overeenkomt met wat ik eerder heb gezegd of geschreven. Anders maak je geen ontwikkeling door. Als iemand je goede raad niet opvolgt, probeer dat dan geheel te accepteren en voel je niet beledigd! Ik zou willen dat het woord “misdadiger” uit elke taal werd geschrapt.

Posted on

Herfst

Thea Droog, 2013 (Geloven en Werken blz 153)

De grond rondom mijn woning is vadaag totaal bedekt met mango gele en bruinleren bladeren.
Hoezeer ik ook van ontluikend groen hou – er gaat niets boven de tinten van een vers herfsttapijt, zoals dat hier nu ligt uit te rusten na een grote storm, zich nog niet bewust van toekomstige regenpap.

Mijn ogen zwerven door alle tinten van het tapijt, van de bomen, van de ene te laat nog tot bloei gekomen zomerroos en de rode bottels. Straks is dat alles weg, er komt een lange winter van onthouding aan: kale takken, grijze luchten, donkere kleding.
Alleen in huis krijgen mijn ogen dan nog voeding van Miró en van Hundertwasser.
Ik ben een Quaker die leeft van kleuren en dat in deze eeuw gelukkig ook mag zeggen.
God schiep de kleuren en gaf ons de bijbehorende ogen, Deo gratias.

Thea Droog, 2013 (Geloven en Werken blz 153)

Posted on

Klimaatmarsen in Den Haag en Arnhem

Klimaatstaking in Den Haag 

Naar schatting namen vrijdag 27 september zo’n 35.000 mensen, voornamelijk jongeren, deel aan de klimaatdemonstratie door Den Haag voor een ambitieuzer klimaat 

beleid. Er waren er ongeveer 10 Quakers, die meeliepen! “De opkomst is totaal boven verwachting, echt gigantisch”, vertelde een woord voerder. 

We verzamelden vrijdag rond 13.00 uur op de Koe- kamp. “De eerste mensen moesten al om 13.10 uur gaan lopen, omdat er geen plek op het terrein meer was”, aldus de organisatie. De tocht zou eigenlijk om 13.45 van start gaan. 

en in Arnhem….

Door Irene Peters (zie aquarel op de achterkant van deze Vriendenkring) 

Ik was er bij, in Amsterdam op 10 maart, in de stromende regen Ik was het er helemaal mee eens, dat dit vaker zou moeten gebeuren. Nu dus weer, en ik wist. dat er ook een groepje Quakers mee zou lopen, dit keer dus in Den Haag. Maar ik liep enorm te twijfelen; bovendien nog behept met een licht schuldgevoel: ben ik zelf wel zo milieubewust bezig? 

Ik doe mijn best, en denk er veel bij na, maar toch…ik gebruik wel erg veel papier, wat ik deels probeer te recyclen, vooral plaatjes uit tijdschriften, ik doe zo nu en dan aan boekenruil, eet meestal biologisch, en soms uit eigen tuin, ben al jaren vegetariër, maar alles bij elkaar lijkt het te weinig. Plasticvrij leven schijnt al helemaal niet te lukken, tot nog toe. Het kan allemaal veel beter. Bovendien werd er diezelfde dag in Arnhem ook een mars gehouden, die achteraf zelfs de krant haalde. Georganiseerd door mensen van het Museum. Tja…… Woorden wist ik nog steeds niet te vinden, maar mijn gevoel zei: ”Ja!” Dus laat ik maar op weg gaan. De stoet had zich al in beweging gezet, dus ik sloot me ergens onderweg aan. Net als destijds in Amsterdam, liepen er veel mensen met zelfgemaakte borden….ik had geen bord; ook geen woorden, tot dan. Maar uiteindelijk toch wel het gevoel, dat ik er bij moest zijn. Het was een behoorlijk lange stoet, met relatief veel kinderen en een vertegen woordiging van een politieke partij. Al die kinderen…..dat raakte mijn hart. Het lijkt wel, alsof de kinderen (een deel van) de macht gaan overnemen. 

Zij beginnen wakker te worden, en dat te uiten. Soms wat ongenuanceerd, maar daar hebben ze de leeftijd voor. Dat schept ook duidelijkheid, want zij raken wellicht de kern, zelfs als de feiten niet altijd zouden kloppen.
Tijdens de toespraak op het plein bij de kerk werd Greta Thunberg genoemd en verdedigd, want ze krijgt veel negativiteit over zich heen. Ze is pas 16 jaar, heeft de VN toegesproken, en is daarvoor niet met het vliegtuig naar New York gegaan, maar met een zeilboot. 

De spreker, Jan vd Venis, beklemtoonde: ”Nelson Mandela heeft in zijn jeugd wel ergere dingen gedaan, zoals geweld gebruikt en zie nu eens. Greta mag zich dan pittig uiten, maar is eigenlijk heel lief”.
Het artikel in De Gelderlander meldt verder, dat er ruim 400 mensen meelie pen, waaronder veel kinderen. Eén van hen kreeg het woord, na de slogan “Why do we bother? Because we are destroying our mother”. 

Het Museum heeft tijdelijk onderdak in de Walburgkerk en daar was de stoet gestart, na een workshop borden maken, waar ik niet bij was. De stoet werd ontbonden op het plein bij het Filmtheater en de Eusebiuskerk. In de Walburgkerk was een tentoonstelling, die ermee te maken had. Enerzijds kunst, tot stand gebracht via recycling, anderzijds allerlei filmpjes, soms op heel groot formaat, waarvan ik nogal onder de indruk was. Aan de ene kant werd getoond hoe mooi de Aarde nog steeds is. Er waren bijvoorbeeld beel den van de Grand Canyon. Anderzijds beelden van misbruik Zo blijkt de katoenteelt uiterst vervuilend. In India bijvoorbeeld gaat dat dan ook nog ge paard met allerlei maatschappelijke misstanden en uitbuiterij. Ook waren er beelden van de wateroverlast in Bangladesh, die te lijf gegaan werd door het alsmaar aansjouwen van zakken modder, om die vervolgens in het water te gooien. Ik wist niet, wat ik zag, en het leek wel onbegonnen werk. Je zag hele rijen mensen voorbij komen, met een zak modder op de schouder. Hoe zwaar moet dat wel niet zijn! Het leek wel, alsof het niets opschoot, het ging heel erg langzaam. 

Tijdens de tocht werd er ook een lied gezongen, en uiteraard deed ik daar aan mee. Nee, ik heb geen spijt, maar hoe nu verder? Eerst maar eens de hand in eigen boezem steken, lijkt me. En daarnaast wordt er natuurlijk ook actie ge voerd, om de regering wakker te maken. 

Hier is de tekst van het lied dat wij zongen, op de wijs van Bella Ciao. 

Wij willen groen! 

1.
De lieve aarde
Wij zien haar waarde
Wij willen groen, wij willen schoon Wij willen duurzaamheid!
Wij willen samen een groene toekomst En die begint voor ons vandaag, 

2.
Wij worden wakker
Wij worden wijzer
Wij willen weten hoe het staat
Wij willen duurzaamheid!
Wij willen samen een groene toekomst En die begint voor ons vandaag 

3.Wij gaan voor eenvoud
Voor weinig uitstoot
Voor zuinig aan met energie
Wij gaan voor duurzaamheid!
Wij willen samen een groene aarde Wij zijn al volop aan de gang 

4.Ons consumeren
Dat geeft ons impact
Wij kopen fair en circulair
Wij kopen duurzaamheid!
Wij kopen samen een groene aarde Een veilig thuis voor al wat leeft 

5.Ja, waarom wachten
En redeneren?
Wij willen groen, wij willen schoon, Wij willen duurzaamheid!
De lieve aarde, wij zien haar bloeien Wij zien haar rijk, gezond en GROEN! 

Posted on

Conflicten een mogelijkheid om te groeien?

Vrede begint in onszelf. Het moet ingebed worden in onze gezinnen, in onze meetings, in ons werk en in onze vrije tijd, nationaal en internationaal. Die taak zal nooit klaar zijn. Vrede is een proces van verbonden zijn (to engage in), niet een doel dat moet worden bereikt. (Sydney Bailey, 1993)

Het Quaker vredesgetuigenis is ontstaan in een tijd dat de Quakers met zeer veel tegenstand en geweld te maken hadden. In onze tijd is dat gelukkig niet
zo en daarom vraagt het minder van ons. Misschien is dat de reden dat we conflicten liever vermijden dan op een liefdevolle manier elkaar te confronteren met de mogelijkheden en de groei die een conflict kan opleveren.

Conflict en avontuurlijk leven horen bij elkaar. Conflicten kunnen de zaken vastzetten (constrain), maar ook bevrijdend werken en dat hangt geheel van ons af!

Vrienden denken vaak dat een conflict hebben verkeerd is. We hebben tenslotte ons vredesgetuigenis en we moeten vredelievend zijn. Maar hoe
vredelievend zou onze meeting zijn als George Fox of John Woolman binnen kwamen? Zij gingen confrontaties niet uit de weg, maar deze confrontaties werden gekenmerkt door het liefdevolle respect waarmee zij de mensen, waar zij een conflict mee hadden, benaderden. En de oprechtheid van hun boodschap was voelbaar voor de mensen tegen wie ze spraken.

Twee voorbeelden van een probleem in een meeting:

  • Er is iemand die vaak en langdurig een bijdrage levert in de meeting en die zich niets aantrekt van de discipline die binnen de Quakers op dit gebied bestaat.
  • Iemand met een sterke persoonlijkheid is zeer dominant in de groep.

Vraag: worden problemen in onze meeting (h)erkend en onder ogen gezien? Als je avontuurlijk leeft, ontstaan er altijd conflicten. De kunst is om er op een constructieve manier mee om te gaan. En dat kunnen we leren dankzij de kwaliteit van ‘eldership’ in onze groep. ‘Eldership’ is natuurlijk niet een op gave van een paar mensen, die we daarvoor gevraagd hebben, maar het is het delen van de wijsheid en ervaring van elk lid.

Het is heel nuttig als we een aantal simpele richtlijnen hebben voor gasten. Richtlijnen zijn ook heel fijn om de ervaren leden er af en toe aan te herinneren waar ook zij zich aan moeten houden! Als er een “moeilijk” iemand de meeting bezoekt, is het goed te bedenken, dat we bijna allemaal wel eens een keer moeilijk zijn geweest voor een ander!

Moeilijk gedrag ontstaat meestal als we het ( al of niet terechte) gevoel hebben dat onze gevoelens niet worden gerespecteerd. Vaak blijkt trouwens dat die moeilijke mensen ons het meest over onszelf hebben geleerd….

We weten dat anti-sociaal gedrag meestal het gevolg is van een diep emotioneel trauma. We moeten wel bedenken dat een meeting geen therapiecentrum is. Luisteren is het enige (maar echt luisteren kunnen niet veel mensen en het is hard nodig en helend) dat we kunnen doen.

De mediator moet geloven in een oplossing. Maar geen oplossingen aandragen! En geen adviezen, persoonlijke belevenissen! Luisteren en zorgen dat de oplossing uit de deelnemers komt. Je moet de persoonlijke waarde van ieder bevestigen en objectief blijven. Geen oordeel en geen sympathieën en antipathieën mogen meespelen. Niet onderbreken, geen zinnen voor de anderen afmaken. Het enige dat echt werkt: actief, oordeelloos, werkelijk LUISTEREN.

Vier belangrijke vragen:

  1. Wat is het probleem?
  2. Wat is je gevoel erbij. Wat voor effect heeft het op jou?
  3. Wat wil je dat er gebeurt?
  4. Wat kun je zelf doen?
Posted on

Grensbijeenkomst in Sittard

Wij gingen vrijdag rond 11 uur op weg naar Sittard. Onderweg moesten we eerst de hond van Frieda in Venlo in pension brengen. We wilden vroeg aanwezig zijn in het Bezinningshuis Regina Carmeli. Het Bezinningshuis maakt deel uit van het klooster. Er wonen/werken 30 nonnen.

Het Bezinningshuis Carmeli met de mooie tuin (foto Joke Hofman)

We wilden nog de naamkaartjes, kamerindeling e.d. klaarleggen voordat de deelnemers zouden arriveren. En misschien moesten we nog stoelen klaar zetten. Dat viel allemaal mee. Zuster Gisela, onze gastvrouw, had al veel geregeld.

Ik was hier voor de eerste keer. Wat een goede locatie: ieder een eigen douche en toilet, mooie royale ruimtes waar we gebruik van konden maken. En een prachtige tuin overal om de gebouwen heen.

Rond 16 uur kwamen de eerste deelnemers binnendruppelen. Behalve Vrienden uit Nederland, waren er Vrienden uit Duitsland, België, Groot Brittannië en Ierland. Een fiks aantal van hen was al eerder bij een grensbijeenkomst, dus was het een vrolijk weerzien.

Het weekend begon met een broodmaaltijd met een heerlijke soep. Na het eten heette Frieda ons allen “hartelijk” welkom. Ze gebruikte “hartelijk” met name vanwege het woord “hart”. Ze sprak over de fase van afstemming op de hart-energie. Dat betekent dat je ánders werkt, bewust en alert aanwezig bent je voelhorens uitzet, meer aandacht voor rust en stilte, voor intuïtie.

Ze concludeerde: contact – vanuit ons hart – met onszelf, met de mensen om ons heen, dat stroomt vanzelf door naar de hele wereld.

Mieke van Opheusden zorgde ervoor dat wij elkaars namen leerden te onthouden middels een paar leuke kennismakingsspelletjes.

Daarna introduceerde Erik zijn onderdeel van het programma: Quakers en Kunst. Op de tafels waren plakken rode kool, maiskolven, venkel e.d. neergelegd en ook papier, potloden en stiften. Er werden wenkbrauwen opgetrokken bij het zien van de groenten. Wat daarmee te doen? Sommigen begonnen al met natekenen. Erik vroeg ons wie zich creatief zou willen noemen. Aanvankelijk reageerde iedereen terughoudend, maar na een paar voorbeelden van creativiteit, kwamen de tongen los: de een hield van creatief koken, de ander van tuinieren, weer een ander noemde creatief lesgeven of creatief opvoeden. Maar ook creatief een ziekte doormaken, met een handicap omgaan enz.

Hij gaf ons veel informatie niet alleen over wat kunst is, maar ook over kunstenaars. In ieder van ons is creativiteit; zonder creativiteit zou de mens de evolutie niet zijn doorgekomen.

Toen was er koffie of thee met een koekje (ook voor de diëten!)

Tot slot van de avond vertelde Thea Droog een mooi zelfgeschreven sprookje: “De wandelende bomen van het oerbos”

Marlies Tjallingii en Susanne Odeh lieten diegenen op zaterdagmorgen bewe­gen, die er iets vroeger voor op wilden staan.

Tai Chi ’s morgens

Toen ontbijt en om 9 uur vervolgde Erik zijn programma.

Hij noemde benoemde de link tussen creativiteit en religie. Kunst komt van diep binnenin je. Je zou kunnen zeggen: kunst is als bidden. Kunst is groeien als mens.

Er was ook klei op tafel gelegd. Onderwijl kon je daar mee bezig zijn.

Er zijn in de geschiedenis van de Quakers ook heel wat kunstenaars geweest: schilders, dichters, schrijvers, componisten.

Over de componisten gaf Joke Hofman na de koffie de workshop: introductie in Quaker muziek: De eerste Quakers verwierpen muziek, omdat het hoorde bij de traditionele kerkorde. Als je zong, gebruikte je de voorgeschreven teksten en daar wilden zij juist mee breken. Het werd ook frivool gevonden. Het hield je af van waar het werkelijk over ging. Maar… George Fox zong toen hij in de gevangenis zat, ook al veroordeelde hij psalmen zingen en straatmuziek!

Joke noemde latere Quaker tekstschrijvers/dichters, die inmiddels bekende liederen hebben geschreven, b.v. Greenleaf Whitties and Baptist Robert Lowry (“How can I keep from singing”)

Meer eigentijds denken we aan Tony Biggin, componist van “The gates of Greenham” en “Cry of the earth”. Beide zijn ‘peace passions’.

Joke liet ook een aantal liederen horen van Quaker componisten of – tekstschrijvers.

Na de koffie kon men kiezen uit een aantal workshops: Quaker muziek (de liederen zingen o.l.v. Joke, die voorheen genoemd waren) Creatief fotograferen o.l.v. Sytse Tjallingii en Kunst en Verzet door Mieke van Opheusden. Mieke liet mooie foto’s met voorbeelden zien van kunst, gebruikt bij bijv. demonstraties. Soms drukt een banner beter uit waar het over gaat, vaak op kunstzinnige wijze. Bijvoorbeeld met woordspelingen die heel goed gevonden zijn. Of uitbeeldingen. We zagen een politieagent op een foto met aan beide kanten naast zich twee clowns, die hem omhelsden. Er ontstond een gesprek hierover. Was dit helemaal geweldloos? Hoe voelde de agent zich?

Het was een boeiende workshop.

Foto workshop

Na de uitgebreide warme maaltijd, waren er opnieuw workshops te kiezen: sacred dance o.l.v. Frieda Oudakker en botanische tekeningen en schilderijen van Sydney Parkinson (1745-1771) o.l.v. Janet Kreysa. Hij was een Quaker die tijdens een (zeil-)bootreis Australië, Nieuw Zeeland en Tahiti bezocht. Hij was de eerste Europeaan die tekeningen maakte (zo’n 1300 stuks) van de planten die hij onderweg aantrof. Janet had zich in hem verdiept en vertelde over zijn leven en liet ook diverse van zijn illustraties zien.

Mike Zipsen liet een aantal Vrienden kennis maken met het brailleschrift.

Na de thee kon je opnieuw één van de workshops kiezen of gewoon fijn contact hebben met elkaar.

’s Avonds hadden we een bar gezellige avond o.l.v. Anneke Janssen. Er werden gedichten voorgedragen en de hele groep werd uitgedaagd om een verhaal te vertellen waarin een paar muziekinstrumenten een rol moesten spelen. Verrassend om te zien wat de verschillende groepen daarvan maakten!

Als afsluiting deden we met elkaar de dans ‘De Bron’, waarbij we elkaar ondersteunden bij het naar de wereld dragen van het waardevolle dat we uit onze diepste Bron putten..

Toen was het weer de laatste dag. Na het ontbijt ontruimden we de kamers en daarna liet Sytse Tjallingii prachtige foto’s zien die tijdens de fotoworkshop gemaakt waren.

Van 11-12 uur hadden we een fijne “silent meeting” samen.

Ik had heel sterk een gevoel van verbinding.

Het weekend eindigde na de warme lunch.

Het was een heerlijk weekend!

Posted on