Quaker nieuws

driehoek 16 november 2015 - Brief Aan de stuurgroep van de Nationale Synode

Aan de stuurgroep van de Nationale Synode

 

Lieve Vrienden (zoals Jezus zijn volgelingen noemde volgens Joh. 15:15),

 

Om te beginnen willen we jullie bedanken voor de brief van 5 juni waarin jullie ons vragen om een afvaardiging in en reactie op het federatievormingsproces onder Nederlandse protestanten zoals door jullie in gang gezet.

We realiseren ons dat het allerminst vanzelfsprekend is om ons daarbij te betrekken en kiezen voor een positieve interpretatie van dat verzoek, in twee opzichten.

 

Ten eerste zijn de Quakers in Nederland met 85 à 90 leden een mini-kerkje dat relatief weinig kan bijdragen. Elke afvaardiging vanuit zo’n kleine groep is vanuit dat perspectief disproportioneel ten opzichte van die van andere kerken. We interpreteren het verzoek om ons desondanks te laten vertegenwoordigen als erkenning van de waarde en gelijkwaardigheid van onze traditie binnen de Kerk als geheel.

 

Ten tweede veronderstellen we bekend dat het de Quakers in Nederland (in lijn met de West-Europese Quaker traditie) ontbreekt aan veel uiterlijke kenmerken van het protestantisme.

We kennen geen voorgangers, geen liturgie in onze wijdingsbijeenkomsten en geen geloofsuitspraken waaraan we elkaar binden en de Bijbel is voor ons een inspiratiebron eerder dan gezaghebbend. We begrijpen onszelf als christelijke geloofsgemeenschap die gezamenlijk zoekt naar goddelijke leiding in lijn met de manier waarop Jezus dat deed, gebruik makend van zijn Geest die ons gezonden is. Van onze leden verwachten we slechts dat ze zich voldoende herkennen in die gezamenlijke geloofsbeleving en geloofspraktijk. We interpreteren het besluit om ons desondanks te betrekken in dit federatievormingsproces als een welkom signaal van openheid en ruimte voor pluriformiteit.

 

Als Quakers herkennen we de geest van Christus ook buiten het christendom, zoals ook Jezus zich inclusief opstelde naar zelfs verschoppelingen van zijn tijd zoals de Samaritanen. We hopen op federatievorming op basis van een keuze voor eenheid die verbindt in die Geest in plaats van eenheid die uitsluit wie niet aan bepaalde kenmerken voldoet. We hopen op een federatie gebaseerd op een keuze om God in Geest en in Waarheid te aanbidden in plaats van in deze of gene uiterlijke vorm.

 

We gaan er van uit dat jullie als stuurgroep het verzoek aan ons om te participeren in dit federatievormingsproces willens en wetens doen, in het bewustzijn van onze eigenheid. We zouden ons kunnen voorstellen dat jullie dat, met inachtneming van het bovenstaande, expliciet willen bevestigen in antwoord op dit schrijven.

Jullie vragen van ons -op termijn- commitment aan een federatie waarin wij 

- de andere leden als gelijkwaardig zien,

- voldoende gemeenschappelijk menen te hebben met de andere leden,

- de andere leden aanvaarden in hun eigenheid en ruimte geven voor die eigenheid en

- bovenal beseffen een te zijn met die andere leden, ondanks het niet organisatorisch één kunnen zijn.

Jullie vragen van ons commitment aan een federatie met inhoud.

 

Ons oecumenisch commitment krijgt tot nu toe vooral vorm in ons lidmaatschap van de Raad van Kerken en in onze contacten met andere historische vredeskerken en pacifistische verbanden.

Om mee te kunnen gaan in een federatievormingsproces hebben we een antwoord nodig op de vraag hoe dat zich verhoudt tot de oecumene zoals die vorm krijgt in de Raad van Kerken.

Ook de relatie van de Nationale Synode met het Nederlands Christelijk Forum behoeft voor ons verduidelijking, gezien de hoop die daar bestaat/bestond dat de Nationale Synode daarin instroomt/opgaat.

In hoeverre maakt opzetten van een extra verband om eenheid zichtbaar te maken juist verdeeldheid zichtbaar, bijv. onvermogen bij bepaalde kerken om zich aan te sluiten bij de Raad van Kerken?

Hoeveel verschillende verbanden en rechtspersonen heeft de oecumene echt nodig?

 

We nemen ons als Quakers voor om voor zover en voor zolang ons dat mogelijk is mee te gaan in dit federatievormingsproces en in andere initiatieven gericht op zichtbaarder eenheid.

Dat in het besef dat ook wij medeverantwoordelijk zijn voor de verdeeldheid van het christendom.

Ook wij organiseerden halverwege de 17e eeuw de zoveelste geloofsgemeenschap onder het mom van het terugvoeren van de hele Kerk naar zijn nieuwtestamentische wortels. We droegen in sommige delen van de wereld (niet in West-Europa) bij aan verdeeldheid door zelf verdeeld te raken in 4 ‘takken’ die elkaar slechts met moeite (h)erkennen als Quakers. Nog in 1931 richtten we de ‘Nederlandse Jaarvergadering van het Religieus Genootschap der Vrienden (Quakers)’ (opnieuw) op (na het uitsterven daarvan in de 19e eeuw), terwijl ons land al een groot aantal kerkgenootschappen kende.

 

Daarmee voelen wij ons medeverantwoordelijk voor de verdeeldheid in het christendom: we pretenderen eenheid (“geloof in één heilige, algemene, christelijke kerk”) en laten verdeeldheid zien. Wij voelen ons medeverantwoordelijk voor het geloofwaardig streven naar eenheid van de mensheid rond vrede, gerechtigheid en heelheid van de schepping. Het is vooral onze betrokkenheid bij deze extern gerichte oecumene (“oecumene” als refererend aan “ons huis” als mensheid), die wij als Quakers inhoud willen geven.

 

De Nationale Synode bijeenkomst van oktober 2013 draaide om de vraag hoeveel ‘eigenheid’ we als kerken prijs willen en kunnen geven om ‘eenheid’ zichtbaar te maken.

Welk deel van onze afzonderlijke identiteiten is essentieel voor de christelijke identiteit?

Dat was een nuttige exercitie. Het leidde onze afgevaardigde tot de constatering dat het voor ons als Quakers relatief makkelijk zou moeten zijn om ‘eigenheid’ op te geven, omdat we pretenderen die niet aan uiterlijke vormen op te hangen.

 

We kunnen ons een federatie voorstellen met een kerkorde die ruimte biedt aan kerken en gemeenten

- mét en zonder geloofsvrijheid, 

- mét en zonder georganiseerde sacramenten, 

- mét en zonder voorgangers, 

gericht op het samen naar buiten treden waar en wanneer de Geest ons daartoe leidt, waarin ook Quakers een plek zouden kunnen hebben.

 

Onze bijdrage zou in de eerste plaats kunnen bestaan uit onze geloofspraktijken van

- gezamenlijk zoeken naar Leiding als besluitvormingsmethode en

- geloofsgesprek vanuit de stilte (‘worship sharing’ in onze terminologie) als manier om geloofsbeleving centraal te stellen in ons gezamenlijke zoeken.

 

Onze suggestie voor een vraag die centraal zou kunnen staan tijdens de volgende Nationale Synode bijeenkomst is: ‘Wat heeft onze geloofsgemeenschap bij te dragen aan de Kerk als geheel?’

 

Tenslotte: we vaardigen naar het genoemde overleg begin 2016 Wim Nusselder af, degene die tot nu toe vanuit ons Genootschap het meest intensief betrokken is bij de Nationale Synode.

 

Met Vriendengroet,

 

 

 

Marlies Tjallingii

 

schrijver van de Nederlandse Jaarvergadering van het Religieus Genootschap der Vrienden (Quakers)



Home